"Zigzag" mial zabic Hitlera



Brytyjski kontrwywiad (MI5) odwiodl swojego agenta od dokonania w samobojczej misji zamachu na Adolfa Hitlera - poinformowal we wtorek dziennik "The Times", powolujac sie na brytyjskie archiwa z okresu II wojny swiatowej.

Zamachu mial dokonac podwojny agent "Zigzag", a wlasciwie Eddie Chapman, notoryczny przestepca, szkolony przez nazistow na szpiega.

Chapman odsiadywal wyrok za wlamanie w wiezieniu na wyspie Jersey, kiedy Niemcy zajeli ja w czerwcu 1940 roku. Trafil do niemieckiej Abwehry i po przeszkoleniu, na spadochronie wyladowal w Wielkiej Brytanii w 1941 roku, po czym natychmiast zglosil sie do MI5.

Podczas przesluchania przez brytyjski kontrwywiad, 27-letni Chapman powiedzial, ze chce powrocic do Niemiec jako podwojny agent i w zamachu bombowym, w trakcie jednego z nazistowskich wiecow, zabic Fuehrera.

W niedawno ujawnionych archiwach znalazl sie m.in. zapis "niezwyklej" - jak to okresla gazeta - rozmowy miedzy Chapmanem a jego oficerem prowadzacym Ronnie Reedem. Podczas niej Reed dal do zrozumienia, ze kazda proba zamachu na Hitlera bylaby proba samobojcza: "Czy ci sie uda, czy nie, bedziesz natychmiast zlikwidowany" - powiedzial Reed. "Ach, coz za sposob rozstania sie ze swiatem?!" - odpowiedzial Chapman.

Wedlug Chapmana, jego niemiecki szef siatki szpiegowskiej - oficer Abwehry znany mu tylko pod pseudonimem "Dr Graumann" - obiecal mu, ze w zamian za skuteczne wykonanie misji w Wielkiej Brytanii zabierze go na wiec nazistow i usadowi "w pierwszym lub drugim rzedzie" niedaleko podestu, gdzie bedzie stal Hitler, a jesli to konieczne, przebierze Chapmana w mundur niemieckiego oficera.

"On wierzy, ze jestem zwolennikiem nazistow - Chapman powiedzial Reedowi. - Wierze, ze "Dr Graumann" dotrzyma obietnicy. Wtedy zamorduje Hitlera. Dzieki mojej wiedzy na temat materialow wybuchowych, powinno byc to mozliwe".

Wedlug "Timesa", sprawa agenta "Zigzaga" interesowal sie sam premier Winston Churchill i prosil o informowanie go o rozwoju sytuacji. Misja jednak nie zostala przeprowadzona, z powodow, ktorych dostepne dokumenty nie wyjasniaja.

Zdaniem cenionego brytyjskiego historyka, profesora M.R.D. Foota, na decyzje o odwolaniu operacji moglo zlozyc sie wiele czynnikow, w tym dlugoletnia polityka rzadu w Londynie przeciwna dokonywaniu zamachow na przywodcow obcych panstw, a takze brak zaufania do recydywisty.

Nowo ujawnione dowody sugeruja, ze "Dr Graumann", a naprawde Stephen von Groening, podejrzewal, ze Chapman rzeczywiscie chce dokonac zamachu na Hitlera i jak wielu oficerow Abwehry -zajadlych przeciwnikow Fuehrera, chcial sie nim posluzyc.

Chapman wrocil do Niemiec jako podwojny agent, ale wyraznie powiedziano mu, by "nie podejmowal zadnego szalonego przedsiewziecia". Chapman przekonal Niemcow, ze z powodzeniem przeprowadzil misje w Wielkiej Brytanii, za co - jako jedyny w historii Brytyjczyk - zostal nagrodzony Krzyzem Zelaznym, najwyzszym niemieckim odznaczeniem wojskowym nadawanym za mestwo na polu walki, a takze za sukcesy dowodcze.

Przezyl wojne i nieoficjalnie darowano mu jego liczne przestepstwa dokonane przed wojna. Zmarl w 1997 roku.