Kable sa jednym z krytycznych komponentow instalacji zarowno telewizji naziemnej jak i satelitarnej. To wlasnie od nich w duzym stopniu zalezy m.in. poziom odbieranego sygnalu. Warto wiec nieco uwazniej sie im przyjrzec, tym bardziej, ze raz polozone kable najczesciej uzywa sie latami.

W przypadku instalacji telewizyjnych stosuje sie najczesciej kable koncentryczne o oznaczeniu RG-6 i w niniejszym opracowaniu poprzez „kabel” rozumiem kabel RG-6.

Budowa kabla

Kabel typu RG-6 to typowy kabel koncentryczny (wspolosiowy) o rezystancji 75 Ohm. Jest on zbudowany z:
- zyly srodkowej (miedz lub stal miedziowana)
- dielektryka (spieniony polietylen: fizycznie lub chemicznie)
- folii (aluminium)
- oplotu (aluminium z dodatkami)
- powloki zewnetrznej kabla (np. PE, PVC, zelowana)

W niektorych kablach oplot znajduje sie pomiedzy dwiema warstwami folii. Istnieja takze kable, ktore posiadaja folie miedziana. Wtedy oplot takze wykonany jest z miedzi. Dlaczego? Z tego samego powodu, dla ktorego nie powinno sie laczyc w instalacjach elektrycznych drutow aluminiowych z miedzianymi, czy w instalacjach grzewczych rur miedzianych z aluminiowymi kaloryferami itp.

Zacznijmy od najbardziej zewnetrznej czesci kabla czyli jego powloki zewnetrznej. Jej glownym zadaniem jest niedopuszczanie wilgoci do wnetrza kabla. Ten element skladowy kabla wykonany jest najczesciej z polietylenu (PE) lub polichlorku winylu (PVC). Nalezy pamietac o tym, ze kable „PE” przeznaczone sa przede wszystkim do ukladania na zewnatrz pomieszczen, podczas gdy te w wersji „PVC” powinno sie stosowac wewnatrz pomieszczen zamknietych (podczas pozaru PE wydziela agresywne dymy), istnieja takze powloki zelowane (do bezposredniego ukladania w ziemi) oraz z tworzyw bezhalogenowych.

Folia aluminiowa i oplot stanowia „ekran kabla”, ktorego zadaniem jest niedopuszczanie do przedostawania sie obcych sygnalow (zaklocajacych normalna prace) w tor sygnalowy kabla. Dlaczego jest to takie wazne? Pomiedzy konwerterem a odbiornikiem satelitarnym dane przesylane sa w pasmie 950-2150MHz. Nie jest to autonomiczne pasmo, tzn. takze inne urzadzenia moga pracowac na danych czestotliwosciach (m.in. telefony bezprzewodowe). Jesli ekranowanie kabla jest niedostateczne, obce sygnaly moga zaklocac odbior niektorych transponderow (np. tego z DSF z Astry 19,2E)

Istotnym parametrem okreslajacym jakosc wykonania ekranu kabla jest skutecznosc ekranowania wyrazana w decybelach [dB]. Czasami producenci zawyzaja parametry kabli na swoja korzysc, dlatego nalezy pamietac, aby nie tylko patrzec w karty katalogowe, ale i takze przyjrzec sie samemu kablowi.

Wyslany: 2006-02-12, 19:31 Kable


--------------------------------------------------------------------------------

Kable sa jednym z krytycznych komponentow instalacji zarowno telewizji naziemnej jak i satelitarnej. To wlasnie od nich w duzym stopniu zalezy m.in. poziom odbieranego sygnalu. Warto wiec nieco uwazniej sie im przyjrzec, tym bardziej, ze raz polozone kable najczesciej uzywa sie latami.

W przypadku instalacji telewizyjnych stosuje sie najczesciej kable koncentryczne o oznaczeniu RG-6 i w niniejszym opracowaniu poprzez „kabel” rozumiem kabel RG-6.

Budowa kabla

Kabel typu RG-6 to typowy kabel koncentryczny (wspolosiowy) o rezystancji 75 Ohm. Jest on zbudowany z:
- zyly srodkowej (miedz lub stal miedziowana)
- dielektryka (spieniony polietylen: fizycznie lub chemicznie)
- folii (aluminium)
- oplotu (aluminium z dodatkami)
- powloki zewnetrznej kabla (np. PE, PVC, zelowana)


foto: www.dipol.com.pl

W niektorych kablach oplot znajduje sie pomiedzy dwiema warstwami folii. Istnieja takze kable, ktore posiadaja folie miedziana. Wtedy oplot takze wykonany jest z miedzi. Dlaczego? Z tego samego powodu, dla ktorego nie powinno sie laczyc w instalacjach elektrycznych drutow aluminiowych z miedzianymi, czy w instalacjach grzewczych rur miedzianych z aluminiowymi kaloryferami itp.

Zacznijmy od najbardziej zewnetrznej czesci kabla czyli jego powloki zewnetrznej. Jej glownym zadaniem jest niedopuszczanie wilgoci do wnetrza kabla. Ten element skladowy kabla wykonany jest najczesciej z polietylenu (PE) lub polichlorku winylu (PVC). Nalezy pamietac o tym, ze kable „PE” przeznaczone sa przede wszystkim do ukladania na zewnatrz pomieszczen, podczas gdy te w wersji „PVC” powinno sie stosowac wewnatrz pomieszczen zamknietych (podczas pozaru PE wydziela agresywne dymy), istnieja takze powloki zelowane (do bezposredniego ukladania w ziemi) oraz z tworzyw bezhalogenowych.

Folia aluminiowa i oplot stanowia „ekran kabla”, ktorego zadaniem jest niedopuszczanie do przedostawania sie obcych sygnalow (zaklocajacych normalna prace) w tor sygnalowy kabla. Dlaczego jest to takie wazne? Pomiedzy konwerterem a odbiornikiem satelitarnym dane przesylane sa w pasmie 950-2150MHz. Nie jest to autonomiczne pasmo, tzn. takze inne urzadzenia moga pracowac na danych czestotliwosciach (m.in. telefony bezprzewodowe). Jesli ekranowanie kabla jest niedostateczne, obce sygnaly moga zaklocac odbior niektorych transponderow (np. tego z DSF z Astry 19,2E)

Istotnym parametrem okreslajacym jakosc wykonania ekranu kabla jest skutecznosc ekranowania wyrazana w decybelach [dB]. Czasami producenci zawyzaja parametry kabli na swoja korzysc, dlatego nalezy pamietac, aby nie tylko patrzec w karty katalogowe, ale i takze przyjrzec sie samemu kablowi.


foto: www.dipol.com.pl


Kabel na gornym zdjeciu to CTF-113 [E1239], na dolnym to zwykly RG-6U [E1232]. Patrzac na parametry techniczne w/w kabli roznica jest niewielka. Za to cena CTF-113 jest niemal 3x wieksza od ceny zwyklego RG-6U. Nie jest zbiegiem okolicznosci, ze folia aluminiowa na RG-6U odchodzi od dielektryka – w CTF-113 jest ona do niego przyklejona.


Dielektryk oddziela zyle srodkowa od ekranu. Najczesciej jest wykonany ze spienionego PE: fizycznie lub chemicznie. Metoda spieniania dielektryka jest wazna. Dielektryki spieniane fizycznie zawieraja zamkniete pecherze powietrza. Dielektryki spieniane chemiczne posiadaja strukture kapilarna (wloskowata) przez co sa bardziej podatne na transport wody i wilgoci. Jak wykazaly badania wplyw typu dielektryka na tlumienie kabla jest bardzo duzy. Tlumienie kabli z dielektrykiem spienianym chemicznie moze wzrosnac z czasem nawet o 60% dla czestotliwosci 860MHz, podczas gdy w analogicznej sytuacji tlumienie kabla z dielektrykiem spienianym fizycznie wzrosnie maksymalnie o 5%.

Zyla srodkowa przesylany jest sygnal. Zarowno przekroj zyly jak i material, z ktorego jest wykonana zyla maja wplyw na jego tlumienie. W przypadku instalacji satelitarnych najczesciej stosuje sie kabel z zyla miedziana o srednicy 1mm.

Tlumienie

Tlumienie jest jednym z wazniejszych parametrow kabla. Rosnie ono wraz ze wzrostem czestotliwosci i reprezentuje straty w przesylanym sygnale.

W kartach katalogowych tlumienie jest wyrazane w dB/100m. Czyli jesli kabel przy danej czestotliwosci ma tlumienie rzedu 24dB/100m, a ulozone zostalo 33m. to oznacza to, ze ten odcinek kabla tlumi przesylany sygnal o 6 dB.

Definiujac 1dB jako 20log(U1/U2) (gdzie U1 i U2 oznaczaja poziomy napiecia) latwo mozna obliczyc, ze 6 dB tlumienia powoduje dwukrotny spadek poziomu sygnalu.

Tlumienie kabli podaje sie zazwyczaj dla kilku charakterystycznych czestotliwosci. Nalezy pamietac o tym, ze czestotliwosci do 862MHz odpowiadaja naziemnemu radiu i telewizji, podczas gdy pasmo 950-2150 MHz sluzy do przesylania sygnalu telewizji satelitarnej.

Czesto operuje sie pojeciem kabla do instalacji satelitarnej – jest to zazwyczaj kabel o dosc niskim tlumieniu w pasmie satelitarnym. Nie oznacza to jednak, ze nie mozna do tego typu instalacji uzywac kabli o wiekszym tlumieniu. Jednak w tym przypadku kluczowa role gra dlugosc ulozonego kabla.

Z roznych wzgledow czasami w kartach katalogowych podane jest tlumienie dla nieco innych czestotliwosci niz np. dla innego kabla. W takim przypadku, z dosc dobrym przyblizeniem mozna okreslic tlumienie kabla dla danej czestotliwosci na podstawie wzoru:

Nalezy przy tym pamietac, ze wzor ten jest prawdziwy jesli liczy sie tlumienie w zakresie podanym przez producenta kabla. Liczac tlumienie dla czestotliwosci 2150MHz na podstawie tlumienia przy 862 MHz otrzyma sie wynik najczesciej obarczony sporym bledem.

Ukladanie kabli

Nawet najlepszy kabel jest niewiele wart jesli zostanie polozony w nieodpowiedni sposob. Dlatego proponuje wziac do siebie ponizsze rady:
- nie nalezy zaginac/zalamywac kabli – promien zgiecia powinien wynosic co najmniej pieciokrotnosc srednicy kabla
- nie nalezy klasc kabli rownolegle do kabli elektroenergetycznych bezposrednio obok siebie. Jesli jest to konieczne, to nalezy zachowac odleglosc co najmniej 10cm miedzy nimi.
- nalezy zwracac uwage na to aby nie pociac powloki zewnetrznej kabla podczas jego ukladania
- jesli kable maja byc kladzione pod tynkiem/ plyta gipsowa etc., to nalezy umiescic je w rurkach.
- na zewnatrz pomieszczen nalezy przymocowywac kable np. za pomoca uchwytow kablowych, czy opasek kablowych (istnieja takze w wersji odpornej na promieniowanie sloneczne) – nie tylko ze wzgledow estetycznych.
- jesli kabel nie chce sie ulozyc tak jak tego chcemy/ wystaje etc. to nie pomagamy mu mlotkiem zmienic zdanie
- to samo tyczy wciagania kabli. Jesli wciagajac kabel poczujesz opor, to nie ciagnij dalej na sile, tylko sprawdz co spowodowalo ten opor
- w przypadku ukladania wiekszej ilosci kabli dobrym nawykiem jest opisywanie ich – jest to sporym ulatwieniem podczas lokalizacji ewentualnych uszkodzen w instalacji